Kamp aydınlatması ve enerji: fener, güç bankası, elektrik

Kampta aydınlatma ve enerji için temel düzen şudur: kişi başına bir kafa feneri, çadır içi ve ortak alan için bir fener, telefon ve fenerleri şarj etmek için bir güç bankası ve yedek pil. Elektrik prizine güveniyorsanız bilmeniz gereken bir ayrıntı var: DKMP'nin 2026 tarife esaslarına (Ek-21) göre kamp alanlarındaki ortak kullanım bedeli elektrik tüketimini kapsamaz; elektrik, kullanım miktarı kadar ayrıca ücretlendirilebilir. Bu rehber ışık ihtiyacınızı nasıl planlayacağınızı, enerjiyi nasıl yöneteceğinizi ve karavanda elektrik ücretinin nasıl işlediğini anlatıyor.

Işığa ne zaman ihtiyaç duyacaksınız?

Aydınlatmayı planlamanın ilk adımı hava kararma saatini bilmektir. Sitedeki gün doğumu ve batımı aracı, ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nin (NOAA) güneş konumu denklemleriyle her park için dört an hesaplar:

• Şafak: Güneşin ufkun 6° altından yükseldiği an; sivil alacakaranlığın başı.
• Gün doğumu: Güneşin ufkun 0,833° altında olduğu an.
• Gün batımı: Akşam aynı eşik.
• Son ışık: Güneşin ufkun 6° altına indiği an; bundan sonra açık alanda fenersiz iş yapmak zorlaşır.

Saatler Türkiye saatidir (UTC+3). Araç düz ufuk varsayar; dağ ve vadi gölgesini hesaba katmaz. Derin bir vadide ya da kanyon tabanında bulunuyorsanız güneş, hesaplanan saatten önce sırtın arkasına geçebilir. Örneğin kaynak değeri kanyon olan Uşak'taki Ulubey Kanyonu Tabiat Parkı gibi bir alanda yürüyüşün dönüşünü hesaplanan gün batımına bırakmayın. Çadırı son ışıktan önce kurmayı planlayın; kurulumu karanlıkta kafa feneriyle yapmak hem daha uzun sürer hem de hata yapmayı kolaylaştırır.

Doğu ile batı arasındaki fark

Türkiye tek saat dilimi kullandığından, aynı gün ve benzer enlemde doğudaki bir parkta güneş saat olarak batıdakinden daha erken doğar ve batar. Örneğin Bitlis'teki Nemrut Kalderası Milli Parkı ya da Şanlıurfa'daki Tek Tek Dağları Milli Parkı için hesaplanan gün batımı, İstanbul'daki Türkmenbaşı Tabiat Parkı, Çilingoz Tabiat Parkı, Fatih Sultan Mehmet Tabiat Parkı ya da Balıkesir'deki Değirmenboğazı Tabiat Parkı için hesaplanandan daha erkendir. Batıdan doğuya kamp yolculuğu yapıyorsanız akşam planınızı buna göre öne çekin; tam saatleri araçtan parkı seçerek bakın.

Hangi ışık kaynakları?

Işık	Kullanım	Pratik not
Kafa feneri	Kurulum, yemek, tuvalete gidiş	Eller serbest kalır; kişi başına bir tane
Fener (asılabilir)	Çadır içi, ortak alan	Yumuşak, yayılan ışık tercih edin
El feneri	Patika, uzağı görmek	Yedek ışık olarak da işe yarar
Yedek pil ya da şarj	Tüm ışıklar	Işık türüne uygun olanı yanınıza alın

Kafa feneri

Kafa feneri kampın en işe yarar ışığıdır: elleriniz serbest kalır, baktığınız yeri aydınlatır. Kişi başına bir tane götürün; çocuklu ailelerde çocukların da kendi feneri olsun. Birçok kafa fenerinde bulunan düşük ışık ya da kırmızı ışık modu, çadırlar arasında dolaşırken diğer kampçıların gözünü almamanıza yardım eder.

Fener

Çadır içi ve yemek masası için asılabilir bir fener, kafa fenerini sürekli açık tutmaktan daha rahattır. Çadır içinde alev kullanan lamba yerine pilli ya da şarjlı fener tercih edin; kumaş çadırın içinde açık alev yangın riskidir.

Enerji: pil, şarj ve güç bankası

Kampta elektrik prizine erişiminiz olmayabilir; olsa bile yukarıda anlatıldığı gibi ayrıca ücretlendirilebilir. Bu yüzden enerjiyi baştan planlayın:

• Işık ve telefon envanteri çıkarın. Hangi cihazı kaç gece kullanacağınızı ve nasıl şarj edeceğinizi yazın.
• Güç bankası: Telefon ve şarjlı fenerler için bir ya da iki güç bankası götürün. Evden tam dolu çıkın.
• Yedek pil: Pilli fenerler için ayrı bir yedek set bulundurun; yedek pili farklı bir cepte taşıyın ki fener kaybolursa pil de gitmesin.
• Soğuk: Soğuk gecelerde piller ve güç bankaları daha kısa dayanabilir. Kullanmadığınız telefonu ve güç bankasını gece uyku tulumunun yanında, sıcak tutun.
• Tasarruf: Telefonu uçak moduna almak, fenerleri düşük modda kullanmak ve gereksiz ekran kullanımını azaltmak enerjiyi uzatır.

Telefon aynı zamanda acil durumda 112'yi arayacağınız cihazdır. Güç bankasının bir kısmını her zaman telefon için ayırın.

Karavanda ve bungalovda elektrik

DKMP 2026 Ek-21'e göre:

• Çadırlı, karavanlı ve benzeri kamp alanlarında ortak kullanım bedeli su, temizlik, ütü, çamaşırhane, duş ve katı/sıvı atık faaliyetlerini kapsar; elektrik tüketimi ve ısınma giderleri hariçtir.
• Tarifede gösterilmeyen elektrik, ısınma ve su gibi ortak kullanım bedelleri, kullanım miktarı kadar, Bölge Müdürlüğünce yerinde belirlenecek ücret üzerinden ayrıca tahsil edilir.
• Misafirhane, kır evi, bungalov ve orman köşkü ünitelerinde tablodaki ücretler dışında ortak kullanım bedeli alınmaz; ama bu kural da elektrik ve ısınma hariç yazılmıştır.

Yani karavanınızı prize bağladığınızda ya da bungalovda ısıtıcı çalıştırdığınızda bu tüketim, yer ücretine ek olarak ücretlendirilebilir. Tutarı ve ölçüm yöntemini kamp alanına sorun.

Karavanla hangi parka?

DKMP 2025 istatistiğinde karavan kullanımı kayıtlı alan Bolu'daki Yedigöller Milli Parkı. Yedigöller KARADENİZ-1 alt bölgesinin 1. kategorisinde; 2026'da 4 kişilik karavan yeri günlük 675 TL, karavanla araç girişi 450 TL. Bungalov kaydı olan alanlara örnek olarak Bartın'daki Küre Dağları Milli Parkı verilebilir; DKMP kaydında bungalov ve yürüyüş geçer. Başka bir alanda karavanla kalmayı düşünüyorsanız önce park yönetimine sorun. Ücret hesabı için kamp bütçesi aracına, bütün tarife için ücretler sayfasına bakın.

Jeneratör ve gürültü

Milli Parklar Yönetmeliği'nin 17. maddesi, yönetmeliğin uygulandığı yerlerde çevreyi ve ziyaretçileri rahatsız edecek seviyede gürültülü faaliyeti ve yüksek sesle müzik yayınını yasaklar. Jeneratör kullanmayı düşünüyorsanız kamp alanının kuralını önceden öğrenin. Aynı maddeye göre yapı ve tesislerde çevre ve hava kirliliği yaratan yakıt kullanılamaz; kullanılması gerekiyorsa idarenin koyacağı önlemler zorunludur.

Karanlığa hazırlık: kurulumdan sonraki ilk saat

Işık planı yalnızca ekipmandan ibaret değildir; hava kararmadan yapılacak birkaç iş, gece feneri daha az kullanmanızı sağlar:

• Kamp alanına vardığınızda tuvalete, lavaboya ve su noktasına giden yolu gün ışığında bir kez yürüyün.
• Yemeği mümkünse son ışıktan önce pişirin; bulaşığı karanlıkta yapmak hem zor hem de atık bırakma riskini artırır.
• Çadırın gergi iplerini ve kazıklarını karanlık basmadan kontrol edin; gece takılıp düşmemek için iplerin yerini aklınızda tutun.
• Kafa fenerini ve yedek pili çadırda her zaman aynı yere, elinizin kolayca uzanacağı bir cebe koyun.
• Güneş paneli kullanıyorsanız gün içinde paneli güneş alan, ama rüzgârla devrilmeyecek bir yere yerleştirin ve şarjı gün batımından önce tamamlayın.

Isınma ve elektrik

Ek-21, ortak kullanım bedelinin dışında tuttuğu iki kalemi birlikte sayar: elektrik tüketimi ve ısınma giderleri. Soğuk mevsimde bungalov ya da karavanda ısıtıcı kullanacaksanız bu tüketimin nasıl ölçüleceğini ve ücretlendirileceğini önceden sorun. Çadır içinde yakıtlı ısıtıcı ya da ocak çalıştırmayın; kumaş çadırda açık alev yangın riski taşır. Soğuğa karşı ilk çözüm uygun uyku tulumu, mat ve katmanlı giyimdir.

Işığı saygılı kullanmak

• Işığı yere ve çalıştığınız yere doğrultun; başka çadırlara ve yüzlere tutmayın.
• Gece geç saatlerde ortak alanda güçlü ışık açık bırakmayın.
• Yaban hayvanı gördüğünüzde üzerine ışık tutmayın.
• Işık, ateşin yerini tutar: 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 76. maddesi ormanlarda izin verilen ve ocak yeri olarak belirlenen yerler dışında ateş yakmayı yasaklar. Aydınlanmak için ateş yakmayın; fener kullanın.

Kısa kontrol listesi

• Kişi başına kafa feneri ve ortak alan için bir fener.
• Yedek pil ya da tam dolu güç bankası; bir kısmını telefona ayırın.
• Soğuk gecede güç bankası ve telefonu sıcak tutun.
• Gideceğiniz parkın son ışık saatine gün doğumu ve batımı aracından bakın.
• Karavan ya da bungalovda elektrik ve ısınmanın ayrıca ücretlendirilip ücretlendirilmediğini sorun.
• Ekipmanın tamamını ekipman listesi aracıyla kontrol edin.