Kampta su ve hijyen: içme suyu, bulaşık ve atık

Kampta su ve hijyen için ilk adım, gideceğiniz alanda içme suyu, lavabo, duş ve tuvalet olup olmadığını yola çıkmadan öğrenmektir; çünkü DKMP'nin yayımladığı park listeleri ve istatistikleri bu bilgiyi içermez. İkinci adım, suyu kirletmemektir: 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun 14. maddesi korunan alanlarda toprak, su ve hava kirlenmesine yol açacak iş ve işlemleri yasaklar. Bu rehber suyu nasıl planlayacağınızı, kamp alanı ücretindeki ortak kullanım bedelinin neleri kapsadığını ve bulaşık, kişisel temizlik ve atığı nasıl yöneteceğinizi anlatıyor.

Önce sorun: alanda su var mı?

Park sayfalarımızda DKMP 2025 istatistiğindeki kayıtlı kullanımlar gösterilir: çadırlı kamp, karavan, bungalov, günübirlik kullanım, yürüyüş gibi. Bu kayıtlar alanda nasıl bir kullanım olduğunu söyler, ama hangi hizmetin bulunduğunu söylemez. Çadırlı kamp kaydı olan bir alanda çeşme, lavabo ya da duş olduğu varsayılamaz; olsa bile sezon dışında kapalı olabilir.

Park adı da yol gösterici değildir. İstanbul'daki Neşetsuyu Tabiat Parkı, Fatih Çeşmesi Tabiat Parkı ve Kirazlıbent Tabiat Parkı ile Kömürcübent Tabiat Parkı adlarında su, çeşme ya da bent geçse de DKMP kayıtlarında yalnızca günübirlik kullanım var; adın, alanda içilebilir su bulunduğu anlamına geldiği düşünülmemeli.

Yola çıkmadan önce park yönetimine ya da işletmeye şu soruları sorun:

• Kamp alanında içme suyu var mı, sezon boyunca açık mı?
• Lavabo, bulaşık yıkama noktası, duş ve tuvalet var mı?
• Atık nereye bırakılıyor; ayrıştırma yapılıyor mu?
• Karavan için temiz su dolumu ve atık su boşaltma noktası var mı?

Cevap "yok" ya da belirsizse içme, yemek ve temizlik için gereken suyu yanınızda götürün.

Ortak kullanım bedeli neyi kapsar?

DKMP'nin 2026 tarifesinde çadır yeri ücreti (Ek-4) ve karavan yeri ücreti (Ek-5) 4 kişilik ünite başına günlük ücrettir. Bunun yanında kamp alanlarında bir ortak kullanım bedeli de alınabilir. Tarifenin uygulama esaslarını belirleyen Ek-21'e göre:

Kalem	Ek-21'e göre durumu
Su, temizlik, ütü, çamaşırhane, duş, katı/sıvı atık	Ortak kullanım bedeline dahil
Elektrik tüketimi ve ısınma	Ortak kullanım bedeli dışında
Şezlong, eğlence, yiyecek/içecek, telefon, internet, sosyal ve sportif faaliyetler	Ortak kullanım bedeli dışında; hizmet bedeli
Listede gösterilmeyen elektrik, ısınma ve su gibi bedeller	Kullanım miktarı kadar, Bölge Müdürlüğünce belirlenen ücretle ayrıca tahsil edilir

Ortak kullanım bedeli, çadır, karavan, lüks çadır, sabit karavan ya da mobil ev ünitesi başına belirlenir. Ek-21'e göre bu bedel, alanın bulunduğu il için korunan alan kategorisine göre belirlenen günlük ücret tarifesini geçmeyecek biçimde Bölge Müdürlüklerince çıkarılacak Olur ile belirlenir. Misafirhane, kır evi, bungalov ve orman köşkü ünitelerinde ise tablodaki ücretler dışında, elektrik ve ısınma hariç ayrıca bir ortak kullanım bedeli alınmaz.

Bu kalemlerin bedel kapsamında sayılması, her kamp alanında hepsinin bulunduğu anlamına gelmez. Hangi hizmetin olduğunu yine alana sormanız gerekir. Toplam tutarı hesaplamak için kamp bütçesi aracını, temel ücretler için ücretler sayfasını kullanabilirsiniz.

Suyu kirletmemek: 2873 md. 14

2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun 14. maddesi kanun kapsamındaki yerlerde (milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanı) şunları yasaklar:

• (a) doğal ve ekolojik dengenin ve doğal ekosistem değerinin bozulmasını,
• (b) yaban hayatının tahrip edilmesini,
• (c) alanların özelliklerini kaybettirecek ya da değiştirecek her türlü müdahaleyi ve toprak, su ve hava kirlenmesi gibi çevre sorunları yaratacak iş ve işlemleri.

Kamp için pratik karşılığı açıktır: bulaşık suyu, deterjanlı ya da sabunlu su, yemek artığı, kişisel temizlik suyu göle, dereye, pınara ya da denize dökülmez. Bu yasak, kullandığınız sabunun türüne göre değişmez.

Bulaşık ve kişisel temizlik

Kamp alanında ayrılmış nokta varsa

Bulaşığı ve kişisel temizliği yalnızca kamp alanında bunun için ayrılmış lavabo ya da yıkama noktasında yapın. Yemek artıklarını bulaşıktan önce ayırıp çöpe atın; lavabo giderine yemek artığı kaçırmayın.

Ayrılmış nokta yoksa

Leave No Trace (İz Bırakma) ilkeleri, yıkama suyunu göl ve derelerden uzağa taşımayı ve biyobozunur sabunu bile az miktarda kullanmayı önerir. Bulaşığı su kaynağının içinde ya da kenarında değil, bir kapta ve sudan uzakta yıkayın. Yemek artığını süzüp çöp torbanıza koyun, kalan suyu su kaynaklarından uzakta toprağa dağıtarak boşaltın. Pratik olarak:

• Yemeği tabakta bırakmayacak kadar pişirin; ne kadar az artık, o kadar az yıkama.
• Tencereyi önce kâğıt havluyla silip sonra yıkayın; havluyu çöpe atın.
• Katlanır bir leğen ya da kova, yıkamayı su kaynağından uzakta yapmayı kolaylaştırır.

El hijyeni

Yemek hazırlamadan önce ve tuvaletten sonra ellerinizi yıkayın. Su kısıtlıysa el yıkama ve yemek hazırlığı için az miktarda suyu baştan ayırın ve başka işe kullanmayın. Sağlık sorunu yaşarsanız tedaviyi kendiniz denemeyin; acil durumda 112'yi arayın.

Duş ve çamaşır

Ek-21'in ortak kullanım bedeli kapsamında saydığı hizmetler arasında duş, çamaşırhane ve ütü de var. Bu hizmetler bulunan bir kamp alanında kişisel temizliği ve çamaşırı orada yapın; bulunmayan bir alanda çamaşır yıkamayı eve bırakın. Islak havlu ve mayoyu çadır içinde değil, gergi ipine ya da bir askıya asarak kurutun; çadır içindeki nem gece yoğuşmayı artırır. Duş almak için dereye ya da göle girip sabun kullanmak, 2873 sayılı Kanun'un 14. maddesindeki su kirletme yasağı kapsamındadır.

Atık: getirdiğini geri götür

Kamp alanında atık bırakma noktası varsa atığı orada ve gösterildiği biçimde ayırarak bırakın. Yoksa bütün atığınızı ağzı kapanan bir torbada evinize kadar götürün. Organik atık da atıktır: meyve kabukları ve yemek artıkları doğada kalınca yaban hayvanlarını kamp alanına çeker.

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 76. maddesi ormanlara sönmemiş sigara ya da yangına dolaylı olarak yol açabilecek madde atmayı yasaklar. İzmaritleri de atığınızla birlikte götürün.

Karavanda atık su

Ek-21, ortak kullanım bedelinin katı ve sıvı atık faaliyetlerini kapsadığını söyler. Karavanın gri ve siyah su tankını yalnızca kamp alanının gösterdiği boşaltma noktasında boşaltın; böyle bir nokta yoksa tankı dolu hâlde alandan çıkarın. DKMP kayıtlarında karavan kullanımı geçen alan Yedigöller Milli Parkı; diğer alanlar için karavanla kalınıp kalınamayacağını önceden sorun.

Suyu taşımak ve saklamak

• İçme suyunu yemek ve temizlik suyundan ayrı kaplarda taşıyın.
• Su kaplarını gölgede tutun; yazın doğrudan güneşte kalan kaplardaki su çabuk ısınır.
• Kamp alanındaki bir çeşmenin suyunun içilebilir olup olmadığını görevlilere sorun; tabelası olmayan bir kaynaktan su içmeyin.
• Dere ya da göl suyunu arıtmadan içmeyin.

Hangi parklar için özellikle önemli?

Göl ya da dere kıyısındaki alanlarda su kirletme yasağı günlük kamp düzeninin merkezindedir. Örneğin Samsun'daki Vezirsuyu Tabiat Parkı kaynak değerleri arasında göl sayılan günübirlik bir alan; Aydın'daki Bafa Gölü Tabiat Parkı ise göl kıyısında çadırlı kamp kaydı olan alanlardan. Balıkesir'deki Değirmenboğazı Tabiat Parkı ve İstanbul'daki Irmak Tabiat Parkı gibi günübirlik alanlarda da aynı kural geçerlidir: piknik sonrası bulaşık ve artık suyu doğaya dökülmez.

Kısa kontrol listesi

• Alanda içme suyu, lavabo, duş, tuvalet ve atık noktası olup olmadığını sorun.
• İçme ve yemek için yeterli suyu yanınızda götürün.
• Bulaşık için leğen, kâğıt havlu ve az miktarda biyobozunur sabun alın.
• Çöp torbası ve ağzı kapanan ikinci bir torba alın.
• Bulaşığı ve kişisel temizliği hiçbir zaman göle, dereye ya da denize yapmayın.
• Ayrılırken kamp yerinizde tek bir parça atık kalmadığını kontrol edin.