Milli parklarda ne yasak? Ziyaretçi için kurallar

Milli parklarda doğal dengeyi bozmak, yaban hayatına zarar vermek, toprağı, suyu ve havayı kirletmek, izinsiz avlanmak, otlatmak, ağaç ve bitki kesmek ve plan dışı yapı kurmak yasaktır; ziyaretçi olarak ayrıca yalnızca belirlenen ocak yerinde ateş yakabilir, yalnızca izin verilen yerde geceleyebilir, çevreyi rahatsız edecek gürültü yapamazsınız. Temel yasaklar 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu md. 14'te sayılır; cezalar md. 20 ve 21'de düzenlenir. Bu rehber, bu hükümleri bir ziyaretçinin gözünden sade bir dille özetliyor. Kanun maddelerinin tam metni için kaynaklardaki mevzuat bağlantılarına bakın.

Bu kurallar nerede geçerli?

2873 sayılı Kanun md. 2 dört tür korunan alan tanımlar: milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı. Aşağıdaki yasaklar "bu Kanun kapsamına giren yerlerde", yani dört türün hepsinde geçerlidir. DKMP listelerine göre 54 milli park ve 278 tabiat parkı bulunuyor. Türler arasındaki farkı tabiat parkı ve milli park farkı rehberinde anlattık.

2873 sayılı Kanun md. 14: yasaklanan faaliyetler

Md. 14 beş bent hâlinde yasakları sayar. Kendi özetimizle:

Bent	Kanunun yasakladığı
a	Tabii ve ekolojik dengenin ve tabii ekosistem değerinin bozulması
b	Yaban hayatının tahrip edilmesi
c	Alanın özelliklerini yok eden ya da değiştiren her türlü müdahale; toprak, su ve hava kirliliği gibi çevre sorunları yaratacak iş ve işlemler
d	Tabii dengeyi bozacak orman ürünleri üretimi, avlanma ve otlatma
e	Onaylı planlarda yer almayan yapı ve tesis kurulması ve işletilmesi; mevcut yerleşim alanları dışında iskân

Ziyaretçi için ne anlama gelir?

• Bitki, çiçek, taş, fosil toplamayın. Alanın özelliklerini değiştiren müdahaleler (c bendi) ve orman ürünleri üretimi (d bendi) kapsamında sorun yaratabilir.
• Hayvanları beslemeyin, rahatsız etmeyin, yuvalarına yaklaşmayın. Yaban hayatının tahribi (b bendi) açıkça yasaktır.
• Çöp bırakmayın, suya atık dökmeyin. Toprak ve su kirliliği (c bendi) yasak kapsamındadır.
• Yol dışına araç sürmeyin, yeni patika açmayın. Alanın özelliklerini değiştiren müdahale sayılabilir.
• Avlanmayın. Md. 14-d avlanmayı yasaklar.

Md. 15: tescil yasağı ve el koyma

Md. 15, bu alanlardaki kamu arazilerinde ağaç ve bitki örtüsünün yanması, kesilmesi ya da sökülmesiyle açılan yerlerin işgalini, kullanılmasını, buralara yapı yapılmasını ve bu yapıların tapuya tescilini yasaklar. Bu tür yapılara Genel Müdürlükçe doğrudan el konulur. 11 Mart 2026 tarihli 7576 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre el konulan yapılar, inşa hâlindekiler dahil, ayrıca karar alınmasına gerek kalmadan derhal yıkılabilir ya da Genel Müdürlükçe değerlendirilebilir. Ziyaretçiyi doğrudan ilgilendiren sonuç şudur: korunan alanda kalıcı bir yapı, barınak ya da çit kurmak mümkün değildir.

Cezalar: md. 20 ve md. 21

• Md. 21: Md. 14 ve md. 15'in birinci fıkrasıyla yasaklanan faaliyetleri yürütenlere, fiil daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir. Bu fıkra 7576 sayılı Kanunla 2026'da değiştirilmiştir.
• Md. 20: 6831 sayılı Orman Kanunu, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununda yasaklanan fiiller bu alanlarda işlenirse cezalar bir misli artırılır.

Buna ek olarak 6831 sayılı Kanun md. 111, milli park olarak ayrılmış ormanlarda ormana ilişkin suçlarda cezanın iki misli olarak verileceğini söyler. Yani ormanda zaten suç olan bir fiil, milli park sınırları içinde daha ağır cezalandırılır.

Ateş ve geceleme

Korunan alanların önemli bir kısmı ormanlıktır ve buralarda 6831 sayılı Orman Kanunu da uygulanır:

• Md. 76-a: Devlet ormanlarında Orman İdaresinin belirlediği konak yerleri dışında geceleme yasaktır. Md. 110'a göre bu fiile idari para cezası verilir; kanun metninde tutar 1.500 TL'dir.
• Md. 76-b: İzin verilen ve ocak yeri olarak belirlenen yerler dışında ateş yakmak ve izinli yerde yakılan ateşi söndürmeden ayrılmak yasaktır. Md. 110'a göre cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.
• Md. 76-c: Ormana sönmemiş sigara ya da yangına yol açabilecek madde atmak yasaktır.

Ayrıntılar için kamp ateşi güvenliği ve yasal kamp nerede yapılır rehberlerine bakın.

Milli Parklar Yönetmeliği: gürültü ve kullanım esasları

Milli Parklar Yönetmeliği md. 17 bu alanlarda koruma esaslarını sayar. Ziyaretçiyi ilgilendiren iki bent:

• Md. 17-e: Çevreyi ve ziyaretçileri rahatsız edecek seviyede gürültülü faaliyette bulunulamaz, yüksek sesle müzik yayını yapılamaz.
• Md. 17-g: Ziyaretçiler, idarece konan esaslar dahilinde bu yerlerden yararlanabilir.

İkinci bent pratikte şunu söyler: alanın girişinde ya da tabelalarda duyurulan kurallar, kapanış saatleri ve yasak bölgeler bağlayıcıdır.

Fotoğraf, video ve drone

DKMP'nin 2026 tarife uygulama esasları (Ek-21) çekimleri şöyle düzenler:

• Amatör fotoğraf, film ve video çekimlerinden ücret alınmaz.
• Drone ile yapılan çekimler, ziyaretçilerin ticari amaçlı çekimleri ve sosyal medya fenomenlerinin içerik üretmek için yaptığı çekimler "Diğer Çekimler" kapsamındadır ve ücretlidir. Ücretli çekim izinlerini Bölge Müdürlüğü verir.
• İzinsiz ve ücret ödemeden çekim yapan gerçek ya da tüzel kişilerden, tespit hâlinde tarifenin iki katı cezalı olarak tahsil edilir.
• Sulak alanlarda mutlak koruma bölgelerinde, kuşların üreme dönemi olan Mart–Haziran arasında fotoğraf ve film çekimi Bakanlığın iznine tabidir; çekim yaparken canlıların yuvalarına ve yumurtalarına zarar verilmemelidir.

Kuş gözlemciliğiyle bilinen Kuşcenneti Milli Parkı ve Gala Gölü Milli Parkı gibi sulak alanlarda bu kurallar özellikle önemlidir. Kuşcenneti'nin DKMP kaydındaki kaynak değerleri arasında tepeli pelikan ve dikkuyruk ördek sayılır.

Olta balıkçılığı

Ek-21'e göre milli park ve tabiat parklarında amatör ya da sportif olta balıkçılığına yalnızca onaylı Uzun Devreli Gelişme Planı ya da Gelişme Planı bulunan alanlardaki dere, göl, gölet ve barajlarda izin verilebilir. Tarım ve Orman il ya da ilçe müdürlüklerince düzenlenmiş geçerli bir Amatör Balıkçılık Belgesi veya Misafir Amatör Balıkçılık Belgesi olmayanlara izin verilmez. Avlanması yasak türler ve yasak dönemler için Bakanlığın amatör su ürünleri avcılığı tebliğine uyulması gerekir. DKMP kaydında sportif balıkçılıkla anılan Munzur Vadisi Milli Parkı bu konuda sık sorulan alanlardandır; olta atmadan önce müdürlüğe izin durumunu sorun.

Alan kılavuzu

2873 sayılı Kanun md. 2'ye 2026'da eklenen tanıma göre alan kılavuzu, korunan alanın içinde ve yakın çevresinde yaşayan yöre insanları arasından, Genel Müdürlüğün eğitimini tamamlayıp kimlik almış kişidir. Ek-21 kuralları:

• Aracıyla bireysel ya da ailesiyle gelen ziyaretçiler, talep etmedikçe alan kılavuzu almak zorunda değildir ve hiçbir kılavuz bunu dayatamaz.
• 12 ve daha fazla kişilik gruplar ile etkinlik düzenleyen acenteler, bünyelerinde rehber olsa bile alan kılavuzu almak zorundadır.
• Kılavuzdan gece hizmeti isteniyorsa %50 ilave ücret alınır.

Giriş ücreti

Korunan alanlara girişte ücret alınır; ücret alanın bulunduğu ilin alt bölgesine ve alanın kategorisine göre değişir. Örneğin 2026 tarifesinde Köprülü Kanyon Milli Parkı için kişi girişi 95 TL, Sultan Sazlığı Milli Parkı ve İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı için 75 TL'dir. Ayrıntılar milli park giriş ücretleri rehberinde ve ücretler sayfasında.

Kısa özet

1. Doğadan hiçbir şey almayın, hiçbir şey bırakmayın.
2. Hayvanları beslemeyin, yuvalara yaklaşmayın.
3. Ateşi yalnızca izinli ocak yerinde, izin varsa yakın.
4. Yalnızca izinli kamp alanlarında geceleyin.
5. Yüksek sesle müzik çalmayın.
6. Drone uçurmadan ya da ticari çekim yapmadan önce Bölge Müdürlüğünden izin alın.
7. Olta atmadan önce hem alanın iznini hem de balıkçılık belgenizi kontrol edin.