Orman parkları ve mesire yerleri: konaklamalı mı değil mi?

Orman parkları, Orman Genel Müdürlüğünün (OGM) Devlet ormanlarında dinlenme ve rekreasyon için ayırdığı alanlardır ve iki türü vardır: yalnızca günübirlik kullanım sağlayan konaklamasız orman parkları ile çadır, karavan ve kır evi gibi yapılarla gecelemeye de imkân veren konaklamalı orman parkları. Eskiden "mesire yeri" denen alanlar 2022'den beri bu iki adla anılıyor. OGM'nin yayımladığı listede 1.974 orman parkı kaydı var; ancak listede bir parkın hangi türde olduğu yazmıyor. Bu rehber, tanımları, listeyi nasıl okuyacağınızı ve kamp planlarken nelere dikkat etmeniz gerektiğini açıklıyor.

Dayanak: Orman Parkları Yönetmeliği

Orman parkları, 28 Mayıs 2022 tarihli ve 31849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Parkları Yönetmeliği ile düzenlenir. Yönetmelik 6831 sayılı Orman Kanununun ilgili maddelerine dayanır ve Devlet ormanlarındaki orman parklarının ayrılması, planlanması, işletilmesi ve yönetimiyle ilgili esasları belirler. Aynı yönetmeliğin 19. maddesi, 2013 tarihli Mesire Yerleri Yönetmeliğini yürürlükten kaldırmıştır.

İki tür: md. 3 tanımları

• Konaklamalı orman parkı (md. 3-ı): Toplumun dinlenme, eğlenme ve spor ihtiyaçlarını karşılamak ve turistik hareketlere imkân vermek amacıyla ayrılan, yüksek ziyaretçi potansiyeline sahip, günübirlik kullanımın yanında gecelemeye de imkân sağlayan alan. İçinde çadır, lüks çadır, karavan, motor-karavan ve kır evi, kır lokantası, kır kahvesi gibi çok katlı olmayan, doğayla uyumlu yapılar; yöresel ürün sergi ve satış yerleri, piknik üniteleri ve kameriye gibi rekreasyonel tesisler bulunabilir.
• Konaklamasız orman parkı (md. 3-i): Devlet ormanlarında yalnızca günübirlik kullanım imkânı sağlayan; kır lokantası, kır kahvesi, piknik üniteleri ve kameriye gibi yapı ve tesisleri içerebilen, rekreasyonel ve estetik kaynak değerlerine sahip alan.

Eski mesire yerleri ne oldu?

Yönetmeliğin geçici 5. maddesine göre yönetmelik yürürlüğe girmeden önceki A, B ve C tipi mesire yerleri ile şehir ya da kent ormanı olarak adlandırılan D tipi mesire yerleri, hiçbir işlem yapılmaksızın tiplerine göre konaklamalı ya da konaklamasız orman parkı olarak adlandırılır. Yani bir yerin eski adı "mesire yeri" ya da "kent ormanı" olsa bile bugün hukuken orman parkıdır.

OGM listesi: 1.974 kayıt

OGM'nin internet sitesinde yayımlanan orman parkları listesinde 1.974 kayıt bulunuyor. Her kayıtta parkın adı, ili, ilçesi ve bağlı olduğu orman işletme müdürlüğü yer alıyor. Kayıtlar 80 ile ve 270 orman işletme müdürlüğüne dağılıyor; listede Muş için kayıt bulunmuyor.

En çok kaydın bulunduğu iller:

İl	OGM listesindeki orman parkı kaydı
Antalya	168
Kocaeli	162
İstanbul	159
Muğla	91
Bursa	79
İzmir	77
Sakarya	75
Mersin	67
Trabzon	56
Konya	46

İl sayfalarımızda o ildeki orman parklarını, milli parkları ve tabiat parklarını birlikte görebilirsiniz: örneğin Kocaeli, İstanbul ve Antalya.

Listede olmayan bilgi: tür

OGM listesinde bir parkın konaklamalı mı konaklamasız mı olduğu, çadır ya da karavan alanı bulunup bulunmadığı, giriş ücreti alınıp alınmadığı yazmaz. Bu nedenle bir orman parkında kamp yapmayı düşünüyorsanız, listede adı geçen orman işletme müdürlüğünü arayıp parkın türünü ve gecelemeye izin verilip verilmediğini sormanız gerekir. Kaynakta olmayan bu bilgiyi sayfalarımızda da tahmin ederek vermiyoruz.

Orman parklarında işletme ve ücret

Yönetmelik orman parklarının işletilmesine ilişkin birkaç önemli kural koyar:

• Kiralama: Orman parkları 6831 sayılı Kanunun ek 8. maddesine göre yirmi yıla kadar kiraya verilebilir (md. 9). Yirmi yıl kiraya verilen parklarda engellilere yönelik dinlenme ve eğlence tesislerinin yapılması zorunludur. İşletmecilik 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre kapalı teklif usulüyle ihale edilir (md. 10).
• Yapılar: İdarenin ve ziyaretçilerin zorunlu ihtiyaçlarını karşılayacak yapıların taban alanı 250 metrekareyi, kat sayısı bodrum ve çatı arası hariç ikiyi geçemez (md. 6).
• Çadır, lüks çadır ve karavan alanları: İhtiyaç hâlinde sözleşmeler, bu alanların yapılabileceği şekilde yeniden düzenlenebilir (md. 14).
• Giriş ücreti: Ziyaretçilerden giriş ücreti alınıp alınmayacağına OGM karar verir (md. 15).
• Afet sonrası: OGM'nin belirlediği orman parkları afet sonrasında geçici barınma yeri olarak kullanılabilir (md. 17).

DKMP'nin korunan alan ücret tarifesi (Ek-21) milli park, tabiat parkı, tabiatı koruma alanı ve tabiat anıtlarını kapsar; orman parkları bu tarifenin dışındadır.

Orman parkında kurallar

Orman parkları Devlet ormanı içinde olduğu için 6831 sayılı Orman Kanunu burada da geçerlidir:

• Md. 76-a: Orman İdaresince belirlenen konak yerleri dışında geceleme yasaktır. Konaklamasız bir orman parkında gece kalmak bu kapsamda değerlendirilir; md. 110'a göre idari para cezası verilir (kanun metninde 1.500 TL).
• Md. 76-b: Ateş yalnızca izin verilen ve ocak yeri olarak belirlenen yerlerde yakılabilir; izinli yerde yakılan ateş söndürülmeden alan terk edilemez. Md. 110'a göre bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülür.
• Md. 76-c: Sönmemiş sigara ya da yangına yol açabilecek madde atmak yasaktır.

Mangal ve piknik ateşi konusunda o parkın ocak yerlerini ve o günkü yasak durumunu işletmeye sorun. Ateş kuralları için kamp ateşi güvenliği rehberine ve ateş kuralı kontrol aracına bakabilirsiniz.

Orman parkı mı, tabiat parkı mı?

Aynı ilde hem orman parkları hem tabiat parkları bulunabilir ve adları birbirine benzeyebilir. Farkı bilmek, hangi kuralların ve hangi ücret sisteminin uygulanacağını anlamanızı sağlar.

	Tabiat parkı	Orman parkı
Dayanak	2873 sayılı Milli Parklar Kanunu	6831 sayılı Orman Kanunu ve Orman Parkları Yönetmeliği
Yönetim	DKMP	OGM
Ücret	DKMP tarifesi	OGM'nin kararına bağlı
Kamp	Kayıtta çadırlı kamp geçen alanlarda, alan yönetiminin izniyle	Konaklamalı orman parklarında, işletmenin izniyle

Örneğin Kocaeli'de OGM listesinde 162 orman parkı kaydı bulunurken, sayfalarımızda bu ile bağlı 6 tabiat parkı yer alıyor: aralarında Ballıkayalar Tabiat Parkı, Eriklitepe Tabiat Parkı ve Kuzuyayla Tabiat Parkı var. İstanbul'da da OGM listesindeki 159 orman parkının yanında Mihrabat Tabiat Parkı gibi tabiat parkları bulunuyor. Sakarya'daki İl Ormanı Tabiat Parkı ise adında "orman" geçmesine karşın bir tabiat parkıdır ve DKMP tarifesine tabidir. Türler arasındaki farkları tabiat parkı ve milli park farkı rehberinde ayrıntılı anlattık.

Eski kavram: orman içi dinlenme yeri

Milli Parklar Yönetmeliği, orman parklarından önceki dönemin bir kavramını da tanımlar: "Orman İçi Dinlenme Yeri (Orman Mesire Yeri)", rekreasyonel ve estetik kaynak değerlerine sahip ormanlık alan olarak tanımlanır. Yönetmeliğin 8. maddesine göre bu yerler mahalli düzeyde açık hava rekreasyonuna uygun, altyapısı olan ve orman rejimine tabi alanlar olmalıdır. Bugün bu tür alanlar için güncel çerçeve Orman Parkları Yönetmeliğidir.

Orman parkına gitmeden önce

1. Parkın adını OGM listesinde bulun ve bağlı olduğu orman işletme müdürlüğünü not edin.
2. Müdürlüğe ya da işletmeye parkın konaklamalı olup olmadığını, çadır veya karavan alanı bulunup bulunmadığını sorun.
3. Giriş ücreti ve ocak yerleri hakkında bilgi alın.
4. 1 Haziran–31 Ekim döneminde ateş ve ormana giriş yasakları olup olmadığını kontrol edin; ayrıntılar orman yangını dönemi rehberinde. Mersin'deki Kuyuluk Tabiat Parkı gibi günübirlik alanlarda da aynı dikkat gerekir.
5. Konaklamasız bir parktaysanız hava kararmadan ayrılmayı planlayın.